Катализ туралы реферат қазақша

КАТАЛИЗ — процесс, ол химиялық реакциялар жылдамдығының өзгеруі
қатысуымен заттар деп аталатын катализаторы.

Катализаторлар — заттар, өзгертетін химиялық реакцияның жылдамдығы,
олар қатыса алады реакция құрамына кіруі аралық
өнімдер, бірақ құрамына кіреді соңғы реакция өнімдерінің және кейін
реакцияның аяқталу өзгеріссіз қалады.

Каталитикалық реакциялар — реакция жүретін қатысуымен
катализаторлар.

Оң катализ деп атайды, ол кезде скоость реакциялар
өседі, теріс (ингибированием) — онда ол убывает.
Үлгі-оң катализ бола алады процесі тотығу аммиак
«платине алған кезде азот қышқылы. Үлгі теріс —
төмендеуі коррозия жылдамдығын енгізген кезде сұйықтық,
пайдаланылады металл, натрий нитритін, хромата және дихромата калий.

Катализаторлар, баяулату химиялық реакция деп аталады
тежегіштерімен.

Осыған байланысты, орналасқан катализатор бір фазада,
әрекеттесетін заттар немесе түзеді өзіндік фазаға туралы айтады
гомогенном немесе гетерогенном катализде.

Үлгі гомогенного катализ болып табылады пероксидінің ыдырауы
сутегі иондарының қатысуымен йод. Реакция ағады, екі сатысында:

С + I = H O + IO

Н O + IO = Н O + O + I

Кезінде гомогенном катализде катализатор әрекет, себебі ол
күшіне өзара іс-қимыл реагирующими заттармен білімі бар
аралық қосылыстар, бұл төмендеуіне әкеледі активтендіру энергиясы.

Кезінде гетерогенном катализде процесін жеделдету әдетте»
беті қатты дене — катализатор, сондықтан белсенділігі
катализатор тәуелді шамалар қасиеттерін және оның беті. Тәжірибеде
катализатор әдетте жағады қатты пористый тасушы. Механизмі
гетерогендік катализ қиын қарағанда гомогенного.

Әртекті катализ құрылымы қамтиды бес сатыларын, сондай-ақ барлық
олар қайтымды.

1. Диффузия әсерлесуші заттардың бетіне қатты заттар.

2. Физикалық адсорбция белсенді орталықтарында бетін қатты
заттар әсерлесуші молекулалардың, содан кейін хемосорбция.

3. Химиялық реакция арасындағы реагирующими молекулалар.

4. Десорбция өнімдерін бетіндегі катализатор.

5. Диффузия өнімнің катализатор бетінің жалпы ағыны.

Үлгі гетерогендік катализ болып табылады тотығу SO «SO»
катализаторе V O өндіру кезінде күкірт қышқылы (байланыс әдісі).

Промоторы (немесе активаторлар) — заттар арттыратын белсенділігі
катализатор. Бұл ретте промоторы өздері жоқ болуы
каталитическими қасиеттері бар.

Каталитикалық улар — бөгде қоспалар реакциялық қоспаны,
әкелетін ішінара немесе толық жоғалуына катализаторының белсенділігін. Мәселен,
іздері мышьяк, фосфор тудырады тез жоғалуына катализаторы V O
белсенділік (байланыс әдісі өндіріс H SO ).

Көптеген маңызды химиялық өндіріс сияқты алу
күкірт қышқылын, аммиак, азот қышқылы, синтетикалық каучук, бірқатар
полимерлер және т. б. қатысуымен жүргізіледі катализаторлар.

Биохимиялық реакциялар өсімдік және жануарлар ағзалар
жедел биохимическими катализаторы — ферменттерге.

Процестің жылдамдығы — өте маңызды фактор, анықтайтын
жабдықтың өнімділігі химиялық өндірістер. Сондықтан бірі
негізгі алдына қойылған міндеттерді химиямен ғылыми-техникалық революция
бұл жолдарын іздеу жылдамдығын арттыру реакциялар. Басқа маң — дық міндет
қазіргі заманғы химия, шартты күрт дамитын ауқымы
химиялық өнімді өндіру, арттыру таңдалған химиялық
түрлендірулер пайдалы өнімдер санын азайту, шығарындылардың
қалдықтарды. Осымен байланысты, сонымен қатар, қоршаған ортаны қорғау және
ұтымды пайдалану истощающихся, өкінішке орай, табиғи
ресурстар.

Бұл мақсаттарға қол жеткізу үшін қажет сенімді құралдары, және осындай
құралдарымен қызмет етеді, ең алдымен, катализаторлар. Алайда іздестіріп емес, оларды
жай ғана. B таным процесінде ішкі құрылғылары бізді қоршаған заттар
ғалымдар анықтады, белгілі бір шегінен аспаса, иерархиясын деңгейдегі микромира.
Идм, описываемый біздің кітабында, бұл молекулалардың өзара айналдыру
құрайтын химия пәні. Біз қызықтыратын барлық химия,
тек оның бөлігі, посвященная зерделеу өзгеру динамикасын химиялық
молекулалардың құрылымын. Әлбетте, қажеттілігі жоқ деп айтуға молекулалар
салынып келген атомдар, ал соңғы — ядро және оны қоршаған электрондық
қабық; қасиеттері молекулалардың байланысты табиғат оларды құрайтын атомдар
кезектілігі мен қосылыстар, олардың бір-бірін басқа бұл химиялық және
заттардың физикалық қасиеттерін байланысты қасиеттері молекулалардың және олардың сипаты
өзара байланысы. Біз деп санауға барлық бұл-жалпы алғанда белгілі
оқырманға, сондықтан бас екпін жасаймыз мәселелеріне байланысты
ұсына отырып, химиялық реакциялардың жылдамдығы туралы.

Өзара айналдыру молекулалардың ағады ең әр түрлі жылдамдықпен.
Жылдамдығын өзгертуге болады, нагревая немесе охлаждая қоспасы нәтиже берген
молекулалардың. Қыздыру кезінде реакция жылдамдығы, әдетте, өседі, бірақ
бұл жалғыз құралы жеделдету химиялық түрлендірулер.
Тағы бір, неғұрлым тиімді тәсілі — каталитикалық кеңінен
пайдаланылатын қазіргі уақытта өндірісте алуан түрлі өнімдер.

Алғашқы ғылыми ұсыну туралы катализде бір мезгілде пайда болған
дамуымен атом теориясының, ӛнеркәсіптік заттар. 1806 жылы, кейін
қалай құрушылардың бірі қазіргі заманғы атомистической Дальтон теориясы
белгілеп берді Жазбаларында «Манчестер әдеби және философиялық
қоғамның» еселі қатынас заңы, Клеман және Дезорм жарияладық
туралы егжей-тегжейлі деректер жеделдету тотығу күкіртті газ
қатысуымен азот тотықтарының кезінде камералық күкірт қышқылын өндіру.
Алты жыл өткен соң «Технологиялық журналға» Кирхгоф баяндады нәтижелері
өздерінің бақылау туралы ускоряющем әрекет сұйылтылған минералды қышқылдар
«крахмал гидролизі дейін глюкоза. Осы екі байқауларда ашылды
дәуірі эксперименттік зерттеу ерекше үшін
химиялық құбылыстар, олар швед химигі Берцелиус берді 1835 ж. жалпы
атауы «катализ» гректің «каталоо» — бұза. Осындай,
сөзбен айтқанда, ашылу тарихы ка — тализа, ол толық негіз бар
жатқызуға болады бір іргелі құбылыстар табиғат.

Енді бізге керек, заманауи және неғұрлым жалпы қабылданған анықтау
катализ, содан кейін кейбір жалпы сыныпталуы каталитикалық
процестердің дәл осы басталады кез келген нақты ғылым. Қалай
белгілі болғандай, «физика»,» -«, немен айналысады физика (бірдей болады
айтуға және химия)». Сүйене отырып, осы нұсқауға Бергмана еді
шектелуі бекітумен, «катализ — бұл айналысады
химиктер және физика». Бірақ, әрине, мұндай шутливого түсініктемелер
жеткіліксіз және уақытынан Берцелиуса давалось көптеген ғылыми
анықтамаларды ұғымына «катализ». Біздің ойымызша, ең дұрыс анықтау
тұжырымдалған Г. К. Вересковым: «Феноменологически катализ болады
анықтау қалай қозғау химиялық реакциялардың немесе олардың жылдамдығын өзгерту
әсерінен заттар — катализаторлар, бірнеше рет енетін
аралық химиялық өзара іс-қимыл қатысушылар реакция
қалпына келтіру кейін әрбір цикл аралық өзара өз
химиялық құрамы».

Ең оғаш бұл ұйғарымда оның қорытынды бөлігі — зат,
ускоряющее химиялық процесс, шығындалмайды. Егер жеделдету керек
қозғалысы ауыр дене, оның подталкивают және, демек, затрачивают
бұл энергия. Көп жұмсалды энергиясын үлкен жылдамдығы
сатып алатын дене. Тамаша жағдайда саны затраченной энергиясы
болады, дәл сол сияқты сатып алынған дене кинетикалық энергиясы. Бұл
көрінеді іргелі табиғат заңы — энергияның сақталуы.

Қайраткерлері химия туралы катализде

И. Берцелиус (1837):

«Белгілі заттар көрсетеді жанасқанда басқа заттармен
мұндай әсер соңғы, бұл туындайды химиялық әрекет,- бір
заттар бұзылады, басқа да құрылады жаңадан үшін дене,
қатысуы, оның тудырады, бұл айналдыру самбодан ішінде
қандай болсын. Біз деп атаймыз себебін, вызывающую бұл құбылыстар,
каталитикалық күш».

М. Фарадей (1840).

«Каталитикалық құбылыстар түсіндіруге болады белгілі қасиеттері бар материяның,
емес снабжая оның бұл ешқандай жаңа күш».

П. Рашиг (1906):

«Катализ ұсынады шақырылатын сыртқы себептері өзгерту құрылыстар
молекулалар бар салдары өзгерту химиялық қасиеттері».

Э. Абель (1913):

«Мен деген тұжырымға келді катализ нәтижесінде жүзеге асырылады реакциялар,
емес, қарапайым болу заттар».

Л. Гурвич (1916):

«Каталитически әрекет ететін дененің притягивая өзіне қозғалатын молекулалар
қарағанда әлдеқайда күштірек дене айырылған каталитикалық әрекеті, сол арқылы
арттырады соққы күші түсетін, олардың бетіне молекулалардың».

Г. К. Боресков (1968):

«Бір кездері катализ қарастырылды ретінде ерекше, аздап құпиялы
құбылыс, ерекше заңдарында, ашу тиіс болатын болды бірден
жалпы нысан міндетін шешуге іріктеу. Қазір біз білеміз, бұл олай емес.
Катализ өзінің мәні бойынша — химиялық құбылыс. Жылдамдығының өзгеруі
реакция кезінде каталитическом әсері негізделген аралық
химиялық өзара әсерлесуші заттардың катализаторы».

Егер назарға неудачную талпыныс Берцелиуса байланыстыру
бақыланатын құбылыстар әрекетімен жасырын «каталитикалық күштер», яғни,
әрине, келтірілген сөз сөйлеу, пікірталас жүрді негізінен
айналасында физикалық және химиялық аспектілер катализ. Ұзақ уақыт
әсіресе танымал болды энергетикалық катализ теориясы байланыстыратын
процесі қозғалған молекулалардың отырып, резонанстық көші-қонға энергиясы.

Катализатор күшіне өзара іс-қимыл реагирующими молекулалар,
құрай отырып тұрақсыз аралық қосылыстар металеместер с
бөле өнім реакция және химиялық өзгермейтін катализатор.
Қазіргі біздің біліміміз жақсы көрініс тапқан высказывании Борескова.

Мұнда, алайда, сұрақ туындайды, мүмкін емес пе, катализатор, өйткені ол
өзі химиялық қатысады реакциялар, жаңа равновесное жағдайы?
Егер бұл осылай болса, онда идея туралы химиялық катализатордың қатысуы
дереу вступала қайшы болар еді сақталу заңы энергия.
Бұл болдырмау үшін, ғалымдар мәжбүр болды қабылдауға, содан кейін
эксперименталды дәлелдеуге, бұл катализатор реакциясын жылдамдатады ғана емес,
тікелей және кері бағыттары. Сол қосылыстар өзгертеді
мен жылдамдығы және тепе-теңдік реакция, қатаң мағынада емес
катализаторлары болып келеді.

Бізге қалады, қосу, бұл, әдетте, катализатордың қатысуымен орын
жеделдету химиялық реакциялар, және бұл құбылыс деп аталады «оң»
катализом қарағанда «теріс» кезінде кіріспе
катализатор реакционную жүйесін тудырады жылдамдығының төмендеуі. Қатаң
айтқанда, катализ әрқашан арттырады реакция жылдамдығы, бірақ кейде жеделдету
бір кезеңдерін (мысалы, пайда болуы жаңа жолдары үзілген тізбектер) әкеледі
— наблюдаемому торможению химиялық реакциялар.

Біз қарауға тек оң катализ, ол қабылданды

подразделять мынадай түрлері:

а) гомогенный кезде реакциялық қоспа және катализатор орналасқан немесе
сұйық немесе газ тәрізді күйдегі;

б) гетерогендік — катализатор орналасқан түріндегі қатты заттар, ал
әрекеттесетін қосылыстар ерітінді түрінде немесе газ тәріздес қоспалар; (Бұл
ең көп таралған түрі катализ жүзеге асырылатын, осылайша,
бөлу шекарасында екі фаза.)

в) ферментативный — катализаторы ретінде қызмет етеді күрделі белоктық білім беру,
бояуды бір биологиялық маңызды реакциялар ағзалар
өсімдіктер мен жануарлар дүниесі. (Ферментативный болуы мүмкін
гомогенным, сондай-ақ гетерогенным, бірақ өзіндік ерекшеліктерін
әрекет ферменттер орынды бөлу түрінің катализ»
өзіндік обл.)

Аздап туралы өнеркәсіптік катализде

Өмір бойы тартымдылығымен есте қалды маған жүргізілген Энглер бойынша айдау
алынған конденсат, онда басында тәжірибесін бензин фракциясы
құраған 67%. Біз кешіктірілді дейін кеш түн күтіп, әзірге наберется
жеткілікті сынау үшін гоночном автомобильде, егер
бұл деп ойлаған жоғары болғандықтан шығу бензин қозғалтқыш жұмыс істейтін болады
с детонацией. Ешқашан ұмытпаймын өз толқулар келесі күні таңертең, қашан
автомобиль забрался на холм жоқ детонация!

Ю. Гудри, 1957 ж.

Бұл сөздер тиесілі Гудри — үздік зерттеушіге саласындағы
практикалық пайдалану катализ. Олар айтылды оларға
Жөніндегі халықаралық конгресте катализу 1957 жылы, жиырма жылдан кейін
сонымен қатар, салдарынан ұзақ басқа да зерттеулерге іздеу, сайып келгенде, мамандан-
таң жаңа тәсілі айналдыру ауыр мұнай қалдықтарын
высокооктановое мотор отыны каталитикалық крекинг-мұнай. Айтуынша,
Гудри, идеясы пайдалану катализ үшін ажырату көмірсутектер мұнай
дейін төмен өнімдерді ие, неғұрлым төмен температурасы
қайнау, келді оған басын сонау 1927 ж. ғана араға он жыл
Полсборо (АҚШ) нефтеочистительном зауытында компанияның Сокони — Мобил болды
құрылған әлемдегі алғашқы өнеркәсіптік ус тановка каталитикалық крекинг
ретінде қолдана отырып, катализатор қосылыстар тотығы, кремний тотығы мен
алюминий (алюмосиликата). Кейін 1937 жылы мұнай өнеркәсібіне мықтап
кірді каталитикалық өңдеу əдістері мұнай қамтитын
көптеген әр түрлі химиялық процестер. Негізгі бірі жатады:
расщепление көміртек-көміртекті байланыстардың және изомерлеу бастапқы өнімдері
ыдырату (крекинг); дегидрирование п изомерлеу көмірсутегін
білімі бар тармақталған және ароматты молекулалардың минг); гидрлеу
қанықпаған көмірсутектер повременным жойып, күкірт және азот түрінде
күкіртті сутек және аммиак (гидроочистка); кіріспе көмірсутекті
фрагменттері » бензольное сақина хош иісті қосылыстар (- ны алкилдеу).

Естеріңізге сала кетейік, 1937 жылға дейін крекинг мұнай ғана жүзеге асырды
термиялық тәсілмен: мұнай фракциялары обрабатывали температурада шамамен
500° С және қысымда 50-60 атпм. Каталитикалық крекинг жүргізеді кезінде ~50-500°
С және атмосфералық қысым қатысуымен бентонит саздары немесе
жасанды дайындалған алюмосиликаттар. Бұл ретте алады
высокооктановое отын және хош иісті көмірсутектер, мүмкін
үшін пайдаланылуы одан әрі химиялық өңдеу. Шамамен үштен бір
моторлы отын әлемдегі жолымен алады крекинг. Бұл ретте
бұл астам төрттен бүкіл әлемдік химия өнімдері
әзірлейді әртүрлі түрлерінің химиялық заттар және химиялық өнімдер, мұнай өңдеу.

Маңызды компоненті өнеркәсіптік катализаторлар болып табылады промоторы —
заттар, қосу, оларды катализатору шағын мөлшерде (
пайыздар немесе үлесінің пайызы ) арттырады, оның активтілігі, селективтілігі
немесе тұрақтылығы. Егер промотор қосылады катализатору үлкен
мөлшерде немесе өзі каталитически белсенді, катализатор
деп аталады смешенным. Заттар әсері катализатор
төмендеуіне әкеледі оның белсенділігі немесе толық тоқтату
каталитикалық іс-әрекеттер деп аталады және улармен каталитическими. Кездеседі
кезде бір және сол қосымша катализатору болып табылады кезде одгих
шоғырлануы промотором, ал басқа — ядом. «гетерогенном катализде
(төменде қараңыз) кеңінен қолданады тасушылар заттар өздері
каталитически белсенді емес, немесе аз акивные.

 

«География» катализ ерекше кең және сан алуан —
многотоннажного өндіру органикалық заттардың басқаруға дейінгі өмірлік
маңызды биохимическими процестермен тірі клеткадағы (ал, мүмкін, сондай-ақ
«басқарылатын» ядролық синтез) және қамтиды қызмет алаңы
зерттеушілердің көптеген профильдер мен бағыттар. Әрине, біз қоямыз
міндеті аударуға барлық негізгі пайдалану саласындағы катализ және
ғана келтіреміз кейбір мысалдары химия өнеркәсібі саласында.

Бастауға болады, мысалы, проблемалар «тіркеу» азот ауа —
өте инертті заттар, ол тіпті оттегімен ғана әрекет етеді
кезінде 3500-4000° С-Табиғи ресурстарға байланысты азот біршама шектелген, онда
ретінде өнімдерін өндіру үшін ауыл шаруашылығы қажет үлкен
санын азот қосылыстары. Ресурстар сол еркін азот іс жүзінде
неограниченны. Химиктер ауыстырады, оның байланысты (және одан да көп
реакционноспособное) жай-күйі реакциясының көмегімен

Na + 3Н 2NH .

Үшін жылдамдығы осы реакция өте қолайлы болды,тәжірибелік жағынан
қажет жоғары температура мен қысым. Алайда температурасының өсуі
тепе-теңдік реакция біртіндеп ауысуда білім бастапқы
заттар. Екінші жағынан, төмен температура және толық ағады,
реакциясы білім аммиак, үстіне майда жылдамдығы төмендейді
процесс. Іздеу ымыраға арасындағы қолданыстағы жаққа
факторлар келтірді Габера (1907) құруға про — тік тәсілін
айналдыру азотоводородной қоспасын аммиак кезде 500° С және 300 атм. Қазір
бұл бас тәсілі аммиак алу, ол кеңінен қолданылады
өндірістегі тыңайтқыштарды, азот қышқылын (каталитическое тотығу
аммиак үстінен стрессті басатын крем), аммониевых тұздар, сода, синил қышқылы және т.
д.

Көмегімен катализ жүзеге асырады гидрогенизацию қанықпаған
химиялық қосылыстар. Мәселен, обрабатывая тотығы көміртегі, сутегімен»
қатысуымен мырыш-хромды катализаторлар кезінде 400° С және қысымы 300
атм алады метанол CO+2H СНзОН кеңінен пайдаланылатын ретінде
еріткіш бастапқы өнім өндіру үшін басқа да бағалы заттар.»
атап айтқанда, окисляя, оны күміс немесе мыс катализаторе болады
алу формальдегид

СНзОН + ТУРАЛЫ НСОН + Н ТУРАЛЫ

кем емес маңызды зат көп мөлшерде требляемое синтезі үшін
пластикалық массалар.

Метанол пайдалануға болады алу үшін дорода СНзОН+ Н О 3Н +.

Өңдеу нәтижесінде өсімдік майын сутегімен қатысуымен
никельдік катализаторларды образую қатты майлар (атап айтқанда, маргарин).
Катализ процестерін жеделдету үшін қолданылады гидролиз многоатомных
органикалық қосылыстардың, негізінен өсімдік углеводсодержащих
қосылыстар. Мұнда катализаторы қызметін атқарады минералды қышқылдар. Кезінде
өңдеу қышқылы өсімдік шикізатынан (ағаш — тар, подсолнечная
лузга, сабан және т. б.) жүреді расщепление полисахаридных тізбектерін
(целлюлоза, пентозанов) білімі бар азық-түліктік және жемдік өнімдер
глюкоза, ксилоз, фурфурола және бірқатар басқа да кислородсодержащих
туынды. При совмещении процестерді қышқыл гидролиз және
каталитикалық гидрогенизациялау (деп аталатын гидрогенолиза),
өткізілетін неғұрлым қатаң жағдайларда ( 200° С, 50 атм), алады
азық-түлік терең ыдырату молекулалық тізбектерінің глицерин,
этиленгликоль, пропиленгликоль. Бұл веще ы пайдаланылады
өндіру жарылғыш заттар, глифталевых шайырлар, сондай-ақ
пластификаторларды және еріткіштер.

Болмайды айналып молчанием полимерлер өндірісі және синтетикалық талшықтар.
Мұнда мақтанышы, отандық ғылым болып табылады әзірлеген С. В.
Лебедевпен (1932) алу процесі синтетикалық каучук, схема бойынша:
этил спирті — бутадиен — полибутадиен. Каталитикалық реакция бұл
процесінде жүзеге асырылады бірінші сатысында — дегидрогенизации және
бір мезгілде дегидратации этил спирті. Қазір бутадиен және изопрен
алады, сондай-ақ арқылы дегидрогенизации көмірсутектер қалыпты құрылыстар
«алюмохромовых катализаторах, атап айтқанда, бутан. Бұл мүмкіндік берді
тарту өндірісі синтетикалық каучук табиғи газ ресурстары мен
газдар, сейілетін мұнайды қайта өңдеу кезінде.

Үлкен оқиға полимерлер өндірісінде орнының ашылуы
стереоспецифической полимерлеу қанықпаған қосылыстардың қатысуымен
аралас катализаторлар Циглера — Натта (1952). Бұл мысал типті
катализаторлар болуы мүмкін қоспасы триэтилалюминия және төрт реххлористого
титан. Қолдану осы катализаторлар алуға мүмкіндік берді
макромолекулы белгілі бір кеңістіктік конфигурация мономерных
буыны. Бұйымның мұндай полимерлер ие тамаша
пайдалану қасиеттері. Лайық аталу әзірленген
Мортоном (1947) тек белсенді каталитикалық жүйе, белгілі
кодтық атауымен «альфин» және білдіретін қоспасы аллилнатрия,
изопропилата натрий хлориді және натрий. Қатысуымен альфина бутадиен үшін
бірнеше минут полимеризу — тарын білімі бар тізбектерді қамтитын
ондаған және жүздеген мың мономерных буындары.

Рөлі катализ экология

Үлкен рөл ойнауға бейімделген катализ шешуде актуальнейшей —
қоршаған ортаны қорғау. Айтуынша, Кусто, жер шары еске салады «жалғыз
несущийся ғарыш кеңістігінде автомобиль пайдаланылған құбырлар».
Шын мәнінде, бізге некуда тастауға қалдықтар басқа, сол ортаға,
біз өмір сүріп жатқан. Бұл өте грустная тема, бірақ ол туралы айтып тұр,
ретінде қазірдің өзінде бастайды, сезіну теріс жақтарын өз қарқынды
ило көптеген бақылаусыз қызмет. Химиктер-каталитики табанды
жұмыс істейді осы про-. блемой және нәтижелерге қол жеткіздік.
Әзірленген арнайы құрылғылар үшін пайдаланылған газдарды толық жағу
автокөліктер, негізінде жұмыс істейтін каталитикалық тотығу зиянды
компоненттерін газдар. Таңдап алынған катализаторлар мен шарттары залалсыздандыру үшін
шығатын газдардың химиялық өндірістер. Каталитикалық сүзгілер
құрастырылады түрінде оқ толтырылған металл тормен немесе
керамикалық материалдар, көрсетілген оларға каталитическими агенттер;
жұмыс істейді, бұл сүзгілер кезінде 250-350° С.

Біз келтірді температурасы мен қысымы кезінде жүргізеді катализ реакцияларын
өнеркәсіптік жағдайларда, бір жағынан үшін, оларды салыстыру талаптарына
мұндай химиялық реакциялар өтіп жатқан қр ағзалар өсімдіктер мен
жануарлар дүниесін қорғау. Соңғы бар әлдеқайда көп жылдамдығы кезінде әдеттегі
температура және қысым. Қол жеткізіледі, ол арқылы биологиялық
катализаторлар — өнімдерді ұзақ, сөзсіз сүйемелдеу вождающейся
миллиондаған қателер мен тұйықтарды, эволюциясы өмір. Бәлкім, біз
жақында білетін боламыз извилистый жолы, ол бойынша жүрді табиғат іздеп
тиімді органикалық құрылымдарды олардың фантастикалық қабілеті
жеделдету жұмсақ жағдайында процестер тірі организмдердегі.

Энергетикалық барьер

Барлық каталитикалық реакциялар — самопроизвольный процесі, т. е. ағып жатыр»
бағытта кему энергиясы Гиббс — кему энергия жүйесінің.

Бұрыннан белгілі, бұл молекулалар неионогены енеді реакция
қарағанда анағұрлым сирек кездесетін бір-бірімен. Аррениус түсіндірді бұл
факт, предположив, бұл молекулалар әрекет ете алады және жағдайда ғана,
егер соқтығысу сәтінде ол ие қорымен энергиясы төмен емес
кейбір сыни шамалар. Бұл жағдайда олар деп аталады «белсенді
молекулалар».

А. Кесуші, 1945 ж.

Мұндай теориясы бар, бұл теория абсолютті жылдамдықтар реакциялардың басталуы
болатын тиісті теориялық зерттеулермен Поляни 1931 ж.
Төменде біз онымен танысайық, ал әзірге обратим назарын тағы бір заңы
химиялық кинетика атаумен әйгілі заңының Аррениуса (1889).
Заң байланыстырады константу реакцияның жылдамдығын отырып, белгілі бір өзіне тән үшін
осы реакцияның энергетикалық сипаттамасы деп аталатын энергиясымен
іске қосу Е.

(26)

мұндағы k0 — константа, немесе предэкспоненциальный көбейткіш; R — газ
тұрақты, тең 1,987 кал/град*моль’, Т — температурасы, градуспен
шкаланың Келтен; е — негізі табиғи логарифмов.

Табу шамасын активтендіру энергиясы Е зерделейді, реакция жылдамдығы кезінде
әртүрлі температурада және табады әрбір мәні үшін, Т шамасын тұрақтылар
жылдамдығын. Өйткені теңдеу (26) құрамында екі белгісіз шама —
k0 және Е, онда түседі былайша. Логарифмируют (26)

(27)

құрып, тәуелділік кестесі Ln(k) 1/Т әзірленді және бұрыштық коэффициенті,
ол тең E/R. Әдетте емес, табиғи, ал ондық
логарифмдер .

(28)

(Соңғы саны — модуль ауыстыру заттай логарифмов » ондық,
екіге көбейтілген шамасына R = l.987.)

 

Қазақстан Аррениуса байланысты кеңінен таралған химия
символдық бейнесі жолдары реакциялар түрінде энергетикалық диаграммалар,
көрсетілген сомаға-сур. 1. Мағынасы бұл сурет осындай үшін
молекулалар көшті бір жай-H1 басқа H2, олар болуы тиіс
қорымен ішкі энергиясының аз біраз сын тұрғысынан маңызы бар
Е. Жай-Hl және Н2 бөлінеді, осылайша, кейбір энергетикалық
тосқауыл биіктігі тең активтендіру энергиясы Е және төмен биіктігі
кедергі, соғұрлым реакция жылдамдығы сәйкес уравнением
Аррениуса. Бұл өсуі емес беспредельно: тіпті болмаған жағдайда тосқауыл
(Е = О) реакциясы болады өтуі отырып, белгілі бір түпкілікті (шексіз
үлкен) жылдамдықпен, сондықтан, Е=0 бір мезгілде

.

Маңызды қасиеті энергетикалық диаграммалар болып табылады, яғни бастапқы H1 және
түпкі Н2, деңгейлері тәуелді емес биіктікке кедергі. Болады еркін
өзгерту биіктігі кедергіні Е (егер, әрине, біз білеміз, бұл
іс жүзінде, алайда, бұл деңгейлері H1 және Н2 өзгеріссіз қалады, егер
қойған белгілі бір сыртқы жағдайлар — температурасы, қысымы және т. б.
Басқаша айтқанда, бар негізінен әр түрлі жолдары мүмкін
жылжуға молекулалар бір тіркелген күйден,
және мұндай, энергетикалық кедергісі нөлге тең; мүмкін емес
мүмкін тек осындай жағдай болғанда Е <. О.

Өту арқылы энергетикалық барьер

Заң Аррениуса — эксперименттік белгіленген факт. Ол бекітеді,
бұл реакция жылдамдығы артады артуына байланысты температура үшін
заттың көптеген реакциялар, бірақ ол туралы ештеңе айтпайды, қандай
дәл тәсілімен жеңеді реакциялық жүйесі энергетикалық асуы.
Мағынасы түсіну, бұл егжей-тегжейлі бере отырып, белгілі бір
модельді ұсыну.

Деп елестетіп көрейікші жай айырбас реакция өзара іс-қимыл

A — B+C — D => A — D+B — C) (а)

Егер біз расчленить өзара іс-қимыл молекулалардың жекелеген
қарапайым актілер — алшақтық ескі байланыстарды А — В және С — D және білім беру
жаңа байланыстар — С және А — D, онда бақылады еді осындай болды: алдымен
реакциялық жүйесі поглощала энергиясын сырттан үшін қажетті алшақтықты
бастапқы химиялық байланыстар, содан кейін болды оның бөлу есебінен
білім берудің жаңа байланыстар. «Энергетикалық диаграммада бұл күндер еді
кейбір қисық максимум оған сәйкес энергия диссоциации
ескі байланыстар (сур. 2).

Мұндай активтендіру энергиясы әрқашан төмен энергия диссоциации.
Демек, реакция ағады, осылайша энергия үзілген
байланыстарды ішінара өтеледі энергиясымен, бөлінетін кезде білім
жаңа байланыстар. Физикалық тұрғыдан бұл еді жүруі, мысалы, мынадай
түрде. Кезде жақындастыру атомдар мен қалыптасуы жүреді байланыс
…Байланысты және бір мезгілде қопсыту байланыстарды А — В және С — D. бұл Ретте энергия
ішінара «перетекает» бір бөліктен екінші бөлікке. Қиын емес, сообразить,
бұл жақындасуына әсерлесуші атомдар басталады ерте ме, кеш пе мұндай
кезде барлық байланыс орналасқан бірдей разрыхленном жай-күйі.

Бұл жай-күйі, Поляни және Эйринг деп атайды өтпелі және приписывают оған барлық
қасиеттері қарапайым молекулалардың қоспағанда, бұл тербелістер атомдар бойында
сызық бойынша жүріп жақындасу және алшақтық байланыстар жүргізеді білімге
түпкі өнімдер.

Осы тұрғысынан ақылға қонымды енгізу схемасы реакция біраз өтпелі
жай-күйі, A — B+C — D =>[A…B…C…D]* => A — D+B — C (б)

сай жоғарғы энергетикалық тосқауыл арқылы өтуі. Шығу шыңына мүмкін
тек молекулалар ие белгілі бір қоры бар ішкі
энергия. Бұл қуат олар алады қақтығыстың салдарынан басқа
молекулалар. Олардың ішінде балды қажетті санын энергиясын,
скатываются кері толықтыру үшін өз қорлары. Өрлеу шыңына —
ең қиын жол учаскесіне, бірақ жетіп, асуының, молекулалар
неудержимо скатываются төмен. Кері жолда олар үшін жоқ. Көп
молекулалардың шыңында, соғұрлым реакция жылдамдығы. Осы қарапайым пайымдау
мүмкіндік берсін константу жылдамдығын түріндегі шығармалар екі
шамалар:

k = а* К*,

біреуі a* — константа мономолекулярного айналдыру
белсендірілген кешен азық-түлік реакциялар бар өлшемі
жиілігі, ал екіншісі — * — тепе-теңдік тұрақтысы білім беру өтпелі
кешен.

Жалпы жағдайда реакция жүруі мүмкін бастапқы заттардың соңғы
өнімдер түрлі жолдармен, т. е. арқылы әр түрлі асулары(шамасы
активтендіру энергиясы). Алайда, реакция, әдетте, сөз бір
жолдарының, осындай, мұнда энергетикалық шығындар барынша аз.

кезінде түзілетін, диссоциации қышқылы су ерітінділерінде

(б)

Кезінде орташа концентрациясы тұз қышқылы толығымен ыдырайды арналған
иондары. Карбонды қышқылдар, атап айтқанда сірке (б), диссоциируют жоқ
толық белгіленеді, белгілі бір тепе-теңдік арасындағы иондарымен және
недиссоциированными нысандары қышқылы. Шаралары ретінде диссоциации әлсіз
қышқылдар таңдайды константу диссоциации, ол үшін сірке қышқылы
тең 1,75*10^-15 моль/литр;

Таза түрінде протон H+ ерітіндідегі жоқ, өйткені оған тиімдірек
байланысу отырып, молекула су. (Дегенмен, қысқалық үшін ғана жазады
H+, подразумевая осы символы ион гидроксония.)

ыңғайлы білдіру концентрациясы сутегі иондары бірлігінде рН=-lg[H+], т.
е. бірліктерінде көрсеткіш дәрежесі (бұл өлшем бірлігіне алғаш рет енгізді
Серенсен).

Жоғары концентрациясы қышқылы (қышқылдық орта), солғұрлым
реакция жылдамдығы, бірақ тек белгілі рн мәндері. Осы
талқылап көрейік екі мәселелері:

1) неліктен өсіп келеді жылдамдығы ұлғаюымен концентрациясы Н+иондарының (және т. б.
азаюымен рН);

2) неге реакциясы баяулайды кезінде добавке қышқылы тыс жұмыс
нормалары;

Бар қатты сенім барлық басталады шабуыл атом
азот, көміртек карбонильной тобының. Азот бар екі
неспаренными электронами, ал көміртек ғана емес, бар, бірақ тіпті
ие кейбір тапшылығына электрондық тығыздығы. Бұл
карбонильная тобы поляризована — бөлігі сыртқы электрондық бұлт
ығысқан жаққа оттегі атомы.

Біз енгіземіз реакционную қоспасы қышқылы бар болса, онда пайда болған
сутегі иондары бастайды шабуыл молекуласының екі серіктестер, бірақ тек
бір түрі шабуылдар ықпал ететін болады және химиялық өзара іс-қимыл —
шабуыл карбонильный оттегі. Неге дәл солай ? Себебі,
үйлестіру протон » апатына байланысты атомом оттегі орын ауыстыруына әкеледі электрондық
тығыздығы атом көміртек жағына протон. Интернет оголение
көміртегі, және ол оңай қабылдауға электрондар атом азот. Бұл,
тегінде, және мәміле табиғат қышқыл катализ. Қиын емес
сообразить көп шоғырлануы H+ иондарының (қайталаймыз — аз
рН), көп концентрациясы протонизованных (оттек) молекулалардың
альдегид, соғұрлым жоғары болуы тиіс реакция жылдамдығы.

Біз қарады, әрине, оңайлатылған сызбасын қышқыл катализ, бірақ ол
болып табылады жақсы суреттер қалай оқиды құбылыс және қандай
қорытындыға келуге болады нәтижесінде білім байланысты реакция жылдамдығын жылғы
концентрациясы сутегі иондары. Талдау құбылыстар катализ әсерінен
— иондарының (основной катализ) мүлдем аз ерекшеленеді ғана
қаралған талдау қышқыл катализ.

Өткенде органикалық катализ реакцияларын қатты қышқыл ортада
кездесетін қиындықтарға, олар, әдетте, оңай болмайды, қашан
жұмыс істейді разбавленными қышқылдары. Бірақ біз бұл заострять
назар аударыңыз, обратим соң ғана қандай ақпарат алады,
зерттей отырып, концентрациялық байланысты.

Гомогенный катализ

Арасында көптеген каталитикалық реакциялардың ерекше орын алады
катализ қр тізбекті реакциялар.

«Тізбекті реакциялар, белгілі деп аталады мұндай химиялық және
физикалық процестер, олардың білім зат немесе қоспа
заттардың кейбір белсенді бөлшектердің (белсенді орталықтарының) ерінің
бұл әрбір белсенді бөлшектер тудырады, бірқатар (тізбек) тізбекті
айналу заттар» (Emanuel, 1957).

Мұндай механизм даму процесінің арқасында мүмкін екендігін белсенді
бәрі де өзара іс-қимыл жасайды затпен құрай отырып, тек қана азық-түлік реакциялар
бірақ мен жаңа белсенді бөлшекті (бір, екі немесе одан да көп), қабілетті жаңа
реакция айналдыру заттар, және т. б. кезінде пайда Болатын бұл тізбек
айналу заттар жалғасуда болғанша белсенді бәрі емес
жоғалады жүйесінің (жүреді «қаза болу» белсенді бөлшектер және тізбектің үзілуі).
Ең қиын сатысы бұл — қазақстандағы белсенді бөлшектердің (мысалы,
еркін радикалдар), сонымен қатар пайда болу тізбегіне айналу
жүзеге асырылады оңай.

Тізбекті реакциялар табиғатта кеңінен таралған. Полимерлеу
хлорлау, тотығу және басқа да көптеген химиялық процестер жүріп жатыр
цепному, ал дәлірек айтсақ — түбегейлі-цепному (қатысуымен радикалдар)
тетігі.

Механизмі тотығу органикалық қосылыстар (ерте стадрях)
қазіргі уақытта орнатылған жеткілікті мұқият. Егер белгілеу
окисляющееся зат R-H (Н — сутегі атомы бар ең
беріктігі байланысты қалған молекула R) болса, онда бұл механизм болады
жазу келесі түрде:

Катализаторлар, мысалы, қосылыстар металдарды айнымалы валентности,
әсер етуі мүмкін кез келген қаралған кезеңдері процесс.

Тоқталайық енді катализаторлар рөлін процестерінде вырожденного
тармақтану орыны тізбектер. Өзара іс-қимыл гидроперекиси металмен мүмкін
трш ретінде жеделдету және торможению реакциялар тотығу
органикалық заттардың қосылыстарымен металдарды айнымалы валентности»
сипатына өнімдерін, түзілетін ыдыраған кезде
гидроперекиси. Қосылыстар металдар құрайды с гидроперекисями кешені,
ол ыдырайды «торда» еріткіш ортаны, егер бер-зующиеся
ыдыраған кезде кешенді радикалдар үлгереді шығу жасушалар, онда олар бастама
процесс (оң катализ). Егер бұл радикалдар емес үлгереді шығуға және
рекомбинируют торда » молекулалық белсенді емес өнімдер, онда бұл
баяулауына алып келеді радикалды-тізбектік процесс (теріс
катализ), өйткені бұл жағдайда гидроперекись — әлеуетті
өнім беруші жаңа радикалдар — жұмсалады бос.

Әлі күнге дейін қарастырдық ғана терең емес сатысында, тотығу процестерін;
неғұрлым терең сатыларында мысалы жағдайда тотығу көмірсутегін,
түзілетін қышқылдар, спирттер, кетондар, альдегидтер, олар сондай-ақ мүмкін
әрекет ете отырып, катализаторы ретінде қызмет етуі қосымша көзі
еркін радикалдар реакциялар, яғни, бұл жағдайда айқын байқалады
қосымша вырожденное разветвление тізбектер.

Гетерогендік катализ

Өкінішке орай, әлі күнге дейін қарамастан, жеткілікті үлкен саны теориялар мен
гипотезаларды саласындағы катализ, көптеген негізгі ашу болды
жасалған кездейсоқ немесе нәтижесінде қарапайым эмпирикалық тәсіл. Қалай
белгілі, кездейсоқ тауып сынап катализатор сульфирования
хош иісті көмірсутектер М. А. Ильинским, ол абайсызда сынған
ртутный термометр сынап кемер реактор, және реакция бардым. Ұқсас
осылайша табылған енді барлық жақсы белгілі, ал өзінің
ашқан жаңа дәуірін үдерісінде полимерлеу катализаторлар
стереоспецифической полимерлеу Циглера.

Әрине, мұндай даму жолы туралы ілімнің катализде сәйкес келмейді
қазіргі заманғы деңгейіне, ғылым, және дәл осы түсіндіріледі қызығушылықтары
зерттеу қарапайым сатыларының процестерді гетерогенно-каталитикалық
реакциялар. Бұл зерттеулер — прелюдия құру үшін қатаң ғылыми негіздерін
іріктеу тиімділігі жоғары катализаторлар.

оңай вступающего содан кейін реакция оттегі.

Белгілі болғандай, каталитикалық белсенділігі металдарды айнымалы
валентности едәуір дәрежеде тәуелді толтыру d-орбиталей»
катионах металдар тотығы.

Каталитикалық белсенділіктің реакция ыдырау көптеген гидроперекисей
қосылыстар металдар орналасады келесі қолданы-

Біз қарады бірі возмжных жолдарын қоздыру процесі —
өзара іс-қимыл гидроперекиси с катализаторы. Егер тотығу
гетерогендік реакция инциирования тізбек арқылы өтуі мүмкін
ыдырау арналған радикалдар гидроперекиси, сондай-ақ өзара іс-қимылы арқылы
көмірсутегі, оттегі, белсенді беті катализатор.
Бастамашылық тізбек байланысты болуы мүмкін қатысуымен зарядталған нысандары
органикалық қосылыстар RH+, пайда болатын өзара іс-қимыл кезінде RH с
катализаторы. Сонымен ахуал ісі катализом реакцияларда қоздыру
(пайда болу және тармақтану орыны) тізбектер. Рөлі гетерогенді катализаторларды
реакциялар тізбегін жалғастыру әсіресе анық айтылған өзгеруіне
жылдамдығы мен бағытын, изомерлеу перекисных қосылған.

Катализ қр биохимия

Ферментативный тығыз байланысты тыныс-тіршілігімен
организмдердің, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі. Көптеген өмірлік маңызды
химиялық реакциялар жүретін клеткадағы-да он мыңға жуық),
басқарылады ерекше органикалық катализаторы, деп аталады ферменттерге
немесе ферментті сұйықтық. «Терминіне ерекше» көңіл бөлу керек назар,
себебі белгілі, ол салынды, бұл ферменттер. Табиғат сайлады
бұл үшін бір ғана құрылыс материалы — амин қышқылдары
байланыстырды, олардың полипептидные тізбектің әр түрлі ұзындықтағы және әртүрлі
реттілігі

Бұл деп аталатын бастапқы құрылымы ферментінің, мұндағы R — бүйірлік
қалдықтары, немесе маңызды функционалдық топтар белоктар, мүмкін,
сөз сөйлеушілер ретінде белсенді орталықтарының ферменттер. Осы бүйірлік топтары
және жағылады негізгі жүктеме жұмысы кезінде ферменттер, пептидтік сол тізбегі
рөл атқарады тірек қаңқа. Сәйкес құрылымдық моделін Полинга —
Қызылшаға, ол свернута » спираль, ол әдеттегі жай-күйі
тұрақтанғанын водродными байланыстар арасындағы қышқылды және негізгі
орталықтары:

Кейбір ферменттердің орнатылған толық аминокислотный құрамы және
реті орналасу тізбегін, сондай-ақ күрделі
кеңістіктік құрылымы. Бірақ бұл барлық өте жиі көмектесе алады
бізге жауап беруге басты екі мәселені:

1) неге ферменттер осылайша селективті және тездетеді химиялық айналдыру
молекулалардың тек әбден определеууой құрылымын (ол бізге де
белгілі);

2) қандай фермент төмендетеді энергетикалық барьер, яғни таңдайды
энергетикалық неғұрлым тиімді жолы, соның арқасында реакциялар болуы мүмкін
өтуі кезінде әдеттегі температурада.

Қатаң іріктелуі және жоғары жылдамдығы — екі негізгі белгі
ферментативті катализ, отличающие оның зертханалық және
өндірістік катализ. Бірде-бір адам қолымен құрылған
катализаторлар (қоспағанда, бәлкім, 2-оксипиридина)
салыстыруға ферменттермен бойынша күшінде және таңдалған ықпал
органикалық молекулалар.

Ферменттің белсенділігі, және кез келген басқа катализатор да тәуелді
температура: температура артады және жылдамдығы
ферменттік реакциялар. Бұл ретте назар аудартады күрт
төмендеуі активтендіру энергиясы Е салыстырғанда некаталитической реакциясы.
Алайда, бұл әрдайым емес. Белгілі көптеген жағдайларды жылдамдығы
артады ұлғаюы арқасында независящего температурасына
предэкспоненциального множителя » теңдеулер Аррениуса.

с ферментативными. Шаралары ретінде белсенділік келтірейік үш
параметрдің теңдеуі Аррениуса — константу жылдамдығы (k, л/моль*сек),
предэкспоненциальный көбейткіш және энергияны активтендіру (Е, ккал/моль).

Мочевина гидролизі:

Бұл мысалдар әсіресе қызықты да қатысты, өйткені бірінші жағдайда
ұлғайту константасының жылдамдықтың қатысуымен уреазы негізделген бас
түрде төмендеуімен активтендіру энергиясы (17-18 ккал/моль), ал екінші
екінші — әсері миозина арналған константу жылдамдығы есебінен жүзеге асырылады
ұлғайту предэкспонциального множителя.

Белсенділігі ферментам күндеріндегі, сондай-ақ қышқылдық ортаны
өтетін химиялық реакция. Бір қызығы, қисық осыған байланысты
от рН ортаның апоминает колоколообразные қисық қышқылдық-негіздік
катализ.(см 3-сурет)

Құрылады әсер ферментам құқығы шеше,
осы нақты жағдайда оларға тиімді ұйымдастыру неғұрлым берік байланыс
белсенді орталық субстраттың молекула немесе жүргізуге разупорядочение
өз құрылымы.

Айту қиын, қандай ой-пікірлерді басшылыққа алады фермент таңдау кезінде
жолдары субстратты белсендіру. Қалай болғанда да, кинетикасын зерделеу
ферменттік реакциялар және термодинамика білім аралық
кешендерді, дегенмен береді құнды сандық ақпаратты бермейді
толық ашып, молекулалық және электрондық тетігі жұмыс ферментінің.
Мұнда зерделеу кезінде қарапайым химиялық реакциялар, тура жүре
жолдары модельдеу — былайша айтқанда, придумывания мұндай молекулалық
механизмдерді, кем дегенде емес противоречили еді деректері
эксперимент және қарапайым логика химиялық реакциялар. Беда деп
кезде жеткілікті дамыған қиял, осындай «жақсы» механизмдер болады
ойлап өте көп. Төменде біз танысайық кейбір осындай
модельдік түсініктерді, ал енді көрейік, зерттеушілер
белгілейді табиғатты белсенді орталықтарының ферменттер.

Ұлғайту қышқылдық орта болады благодриятно біреулер үшін қарапайым
сатыларын және қолайсыз басқа. Болған кезде, мұндай бәсекелес
фактілер, қалай қиын емес догадаться, болуы тиіс кейбір
оңтайлы қышқылдығы орта кезінде фермент жұмыс істей алады
тиімді жолы.

Сонымен, талдау тәуелділіктер жылдамдығының рН өте тиімді болып табылады
құралы сәйкестендіру функционалдық топтар белок молекуласының ферментінің,
процесіне қатысатын қосу молекулалардың субстрат. Біле отырып, табиғатты
белсенді орталықтар, елестету, олар қалай жұмыс істейді. Әрине,
бұл пайдалануға тура келеді сол көріністермен тетігі туралы
қарапайым актілерін, қалыптасқан зерделеу кезінде әдеттегі реакциялар
органикалық химия. Енгізуге қандай да бір ерекше тетіктері жоқ
қажет. Бар қатты сенім бұл ферменттің
азайтатын сайып келгенде жиынтығы қарапайым операцияларды ұқсас
олар да жасалатын іс-қимыл кезінде органикалық молекулалардың»
кәдімгі пробирочных.

Сонымен біз білеміз:

1) ферменттік катализ қатысады кем дегенде екі
функционалдық топ, механизмі және ферменттік реакциялар қамтиды
белгілі бір дәйектілігі қарапайым актілерін қамтамасыз ететін
энергетикалық неғұрлым тиімді маршрут қарағанда, неферментативная реакция;

2) белсенді орталықтары полипептидтік тізбектің орналасуы болатындай
белгілі бір уақытта және белгілі бір жерде олар өзара
молекуласы субстрат және осушествить сериясы келісілген химиялық актілер.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *